{"id":1514,"date":"2026-02-15T03:19:28","date_gmt":"2026-02-15T09:19:28","guid":{"rendered":"https:\/\/www.education4site.org\/blog\/?p=1514"},"modified":"2026-02-15T03:24:50","modified_gmt":"2026-02-15T09:24:50","slug":"handan-vid-skyndilausnir-skynsemi-skrun-og-visindaleg-vinnubrogd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.education4site.org\/blog\/2026\/handan-vid-skyndilausnir-skynsemi-skrun-og-visindaleg-vinnubrogd\/","title":{"rendered":"Handan vi\u00f0 skyndilausnir: Skynsemi, skrun og v\u00edsindaleg vinnubr\u00f6g\u00f0"},"content":{"rendered":"<h3 class=\"\" data-path-to-node=\"4\"><i data-path-to-node=\"4\" data-index-in-node=\"0\">R\u00fdnt \u00ed gj\u00e1na \u00e1 milli ranns\u00f3kna og tilfinningalegra\/p\u00f3lit\u00edskra vi\u00f0brag\u00f0a \u00ed Torginu \u00e1 R\u00daV<\/i><\/h3>\n<p><span data-path-to-node=\"2,2\"><span class=\"citation-807\"><strong>TL;DR<\/strong> &#8211; Hvers vegna kallar stj\u00f3rnm\u00e1laf\u00f3lk eftir lausnum sem v\u00edsindin segja a\u00f0 virki ekki? <\/span><\/span><span data-path-to-node=\"2,5\"><span class=\"citation-806\">\u00cd \u00fe\u00e6ttinum <\/span><i data-path-to-node=\"2,5\" data-index-in-node=\"11\"><span class=\"citation-806\">Torginu <\/span><\/i><span class=\"citation-806\">10. febr\u00faar 2026<\/span><span class=\"citation-806\"> m\u00e6ttust fr\u00e6\u00f0in og stafr\u00e6nt pan\u00edk almennings. Umr\u00e6\u00f0ur s\u00fdndu a\u00f0 l\u00edtil sem engin greining \u00e1 vandanum hefur \u00e1tt s\u00e9r sta\u00f0 og ranns\u00f3knarni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur um gagnsleysi s\u00edma- og samf\u00e9lagsmi\u00f0labanna voru hristar af h\u00f6ndum l\u00edkt og um h\u00e1lfsannleik v\u00e6ri a\u00f0 r\u00e6\u00f0a. <strong>\u00cd \u00feessari grein fjalla \u00e9g um<\/strong>:\u00a0<span class=\"citation-804\"><em>Gj\u00e1nna milli v\u00edsinda og almennings\u00e1lits\/stj\u00f3rnm\u00e1la<\/em>:<\/span><span class=\"citation-804\"> Af hverju ranns\u00f3knir \u00e1 neikv\u00e6\u00f0um \u00e1hrifum banna voru hunsa\u00f0ar \u00ed <\/span><i data-path-to-node=\"6,0,2\" data-index-in-node=\"92\"><span class=\"citation-804\">Torginu<\/span><\/i><span class=\"citation-804\">.<\/span><span class=\"citation-803\">\u00a0<\/span><span class=\"citation-803\"><em>M\u00fdtuna um valdalausa notandann<\/em>:<\/span><span class=\"citation-803\"> Hvernig vi\u00f0 getum \u00ed raun st\u00fdrt algr\u00edmunum \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 l\u00e1ta \u00feau st\u00fdra okkur. <\/span><span class=\"citation-802\">Lei\u00f0ina fram \u00e1 vi\u00f0:<\/span><span class=\"citation-802\"><em> Nau\u00f0syn \u00feess a\u00f0 valdefla unga f\u00f3lk okkar<\/em> me\u00f0 d\u00fdpri skilnig \u00e1 t\u00e6kni og samskiptin vi\u00f0 hana.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-1516\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/torgid.png?resize=300%2C158&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"158\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/torgid.png?resize=300%2C158&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/torgid.png?resize=1024%2C538&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/torgid.png?resize=768%2C403&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/torgid.png?w=1200&amp;ssl=1 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>Fyrr \u00ed \u00feessari viku var \u00e1hugavert <a href=\"https:\/\/hi.is\/vidburdir\/samfelagsmidla_og_snjallsimanotkun_barna_og_ungmenna_efst_a_baugi\">m\u00e1l\u00feing hj\u00e1 H\u00cd<\/a> \u00fear sem voru kynntar n\u00fdlegar ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur gagn\u00f6flunar og ranns\u00f3kna \u00e1 samf\u00e9lagsmi\u00f0lanotkun ungs f\u00f3lks. \u00dev\u00ed mi\u00f0ur komst \u00e9g ekki \u00e1 m\u00e1l\u00feing en s\u00f3tti \u00feess \u00ed sta\u00f0 \u00fatsendingu <a href=\"https:\/\/www.ruv.is\/sjonvarp\/spila\/torgid\/39108\/bkuq21\">Torgs \u00fe\u00e1tts R\u00daV \u00ed Helgafellssk\u00f3la \u00ed Mosfellsb\u00e6<\/a>. \u00dear var til umr\u00e6\u00f0u snjallt\u00e6kja- og samf\u00e9lagsmi\u00f0lanotkun ungs f\u00f3lks og umr\u00e6\u00f0u um a\u00f0 takmarka me\u00f0 einum e\u00f0a \u00f6\u00f0rum h\u00e6tti a\u00f0gengi ungs f\u00f3lks a\u00f0 sl\u00edkri t\u00e6kni. \u00dea\u00f0 var margt \u00e1hugavert sem kom fram \u00ed umr\u00e6\u00f0unum. En eitt og anna\u00f0 trufla\u00f0i mig afskaplega. Fyrst fannst m\u00e9r frekar \u00f3merkilegt hj\u00e1 sumum a\u00f0 draga \u00ed efa gildi n\u00fdlegrar ranns\u00f3knar sem fr\u00e6\u00f0af\u00f3lk \u00ed HR hefur framkv\u00e6mt, m.a. Inga Sn\u00e6land, menntam\u00e1lar\u00e1\u00f0herra. Hitt var, hva\u00f0 vir\u00f0ist vera l\u00edtill vilji a\u00f0 greina \u00e1skorunina\/vandann sem um r\u00e6\u00f0ir \u00e1\u00f0ur en stokki\u00f0 er fram me\u00f0 lausnir (sem umr\u00e6ddar ranns\u00f3knir gefa til kynna a\u00f0 muni ekki hafa til\u00e6tlu\u00f0 \u00e1hrif).<!--more--><\/p>\n<p><strong>Andv\u00edsindahyggja<\/strong><br \/>\n<img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright wp-image-1517\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/what-we-want.jpeg?resize=263%2C249&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"263\" height=\"249\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/what-we-want.jpeg?resize=300%2C284&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/what-we-want.jpeg?w=615&amp;ssl=1 615w\" sizes=\"auto, (max-width: 263px) 100vw, 263px\" \/>\u00cd \u00fe\u00e6ttinum var r\u00e6tt vi\u00f0 \u00de\u00f3rhildi Halld\u00f3rsd. d\u00f3sent vi\u00f0 H\u00e1ks\u00f3lann \u00ed Reykjav\u00edk um n\u00fdlega ranns\u00f3kn sem h\u00fan og hennar samstarfsf\u00f3lk ger\u00f0i \u00e1 \u00e1hrifum s\u00edmabanna (e\u00f0a s.k. &#8220;s\u00edmafr\u00eda&#8221;) \u00ed sk\u00f3lum h\u00e9r \u00e1 landi. \u00dea\u00f0 kom sk\u00fdrt fram \u00ed samtalinu vi\u00f0 hana a\u00f0 ranns\u00f3knin sty\u00f0ur ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur samb\u00e6rilegrar breskrar ranns\u00f3knar um a\u00f0 sl\u00edk b\u00f6nn hafa l\u00edtil sem engin \u00e1hrif \u00e1 vell\u00ed\u00f0an e\u00f0a ge\u00f0heilsu nemenda. \u00deetta kemur okkur sem fylgst hafa me\u00f0 \u00feessum ranns\u00f3knum ekki \u00e1 \u00f3vart og s\u00fdnir \u00ed raun helst a\u00f0 vi\u00f0 \u00cdslendingar erum ekkert s\u00e9rstakir. Fj\u00f6ldi erlendra ranns\u00f3kna hafa s\u00fdnt \u00feetta sama. Ennfremur s\u00fdna margar \u00feessar ranns\u00f3knir a\u00f0 sl\u00edk b\u00f6nn draga ekki heldur miki\u00f0 \u00far skj\u00e1t\u00edma barna. Skj\u00e1t\u00edminn f\u00e6rist einfaldlega til og eykst \u00feegar b\u00f6rnin eru ekki \u00ed sk\u00f3la.<\/p>\n<p>UK &#8211; Ranns\u00f3knin sem \u00de\u00f3rhildur v\u00edsar \u00ed er v\u00e6ntanlega <a href=\"https:\/\/www.thelancet.com\/journals\/lanepe\/article\/PIIS2666-7762(25)00003-1\/fulltext\">Goodyear o.fl., 2025<\/a>. Ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur: ekki markt\u00e6k \u00e1hrif \u00e1 ge\u00f0heilsu n\u00e9 vell\u00ed\u00f0an.<br \/>\n<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S0747563225002146\">\u00c1stral\u00eda (Baggio o.fl., 2025)<\/a> &#8211; \u00f6rl\u00edtil j\u00e1kv\u00e6\u00f0 \u00e1hrif \u00e1 ge\u00f0heilsu, ekki markt\u00e6k \u00e1hrif \u00e1 vell\u00ed\u00f0an.<br \/>\n<a href=\"https:\/\/www.dcu.ie\/sites\/default\/files\/community_editor\/2025-08\/restriction-or-resilience_report_june_2025_abc.pdf.pdf\">\u00cdrland (Reynolds o.fl., 2025)<\/a>. &#8211; ekki markt\u00e6k \u00e1hrif \u00e1 ge\u00f0heilsu n\u00e9 vell\u00ed\u00f0an.<br \/>\n<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S0272775719303966?via%3Dihub\">Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0 (Kessel o.fl., 2020)<\/a> &#8211; ekki markt\u00e6k \u00e1hrif \u00e1 ge\u00f0heilsu n\u00e9 vell\u00ed\u00f0an.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.bera.ac.uk\/blog\/mobile-phone-bans-in-schools-impact-on-achievement\">Kemp o.fl. (2024)<\/a> sko\u00f0u\u00f0u \u00e1hrif snjallt\u00e6kjabanna \u00e1 ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur einstakra landa \u00e1 PISA. Ni\u00f0ursta\u00f0an var a\u00f0 \u00feeim mun fleiri sk\u00f3lar sem b\u00f6nnu\u00f0u snjallt\u00e6ki nemenda \u00ed tilteknu landi, \u00feeim mun lakari var \u00e1rangur \u00e1 PISA.<\/p>\n<p>St\u00f3r al\u00fej\u00f3\u00f0leg ranns\u00f3kn <a href=\"https:\/\/research.tilburguniversity.edu\/en\/publications\/a-multiverse-analysis-of-the-associations-between-internet-use-an\/\">(Vuorre &amp; Przybylski, 2023)<\/a>: \u00deeir sem h\u00f6f\u00f0u grei\u00f0an a\u00f0gang a\u00f0 nett\u00e6kni (b\u00f6rn &amp; fullor\u00f0nir) s\u00f6g\u00f0ust upplifa meiri \u00e1n\u00e6gju, j\u00e1kv\u00e6\u00f0ari upplifun \u00e1 netinu og betri l\u00edkamlega, samf\u00e9lagslega og f\u00e9lagslega velfer\u00f0.<\/p>\n<p>\u00cd \u00fe\u00e6ttinum var \u00feetta mj\u00f6g sk\u00fdrt: reynsla og endurteknar ranns\u00f3knir s\u00fdna a\u00f0 snjallt\u00e6kjab\u00f6nn hafa l\u00edtil sem engin \u00e1hrif \u00e1 ge\u00f0heilsu e\u00f0a vell\u00ed\u00f0an nemenda. Ranns\u00f3kn \u00de\u00f3rhildar s\u00fdnir okkur a\u00f0 vi\u00f0 h\u00e9r \u00e1 \u00cdslandi erum samb\u00e6rileg vi\u00f0 \u00feau l\u00f6nd sem a\u00f0rar ranns\u00f3knir hafa veri\u00f0 ger\u00f0ar \u00ed. En hva\u00f0 heyrum vi\u00f0 fr\u00e1 vi\u00f0m\u00e6lendum \u00ed Torginu? &#8220;Tja, \u00e9g veit ekki um \u00feessa ranns\u00f3kn sem \u00de\u00f3rhildur er a\u00f0 l\u00fdsa. \u00c9g \u00fearf a\u00f0 kynna m\u00e9r hana en \u00e9g get ekki veri\u00f0 viss um gildi hennar.&#8221; Au\u00f0vita\u00f0 er sj\u00e1lfsagt a\u00f0 kynna s\u00e9r \u00feessa ranns\u00f3kn en a\u00f0 draga \u00ed efa gildi hennar, s\u00e9rstaklega \u00ed lj\u00f3si \u00feess a\u00f0 h\u00fan samr\u00e6mist n\u00e1nast fullkomlega fj\u00f6lda annarra ranns\u00f3kna sem s\u00fdna \u00fea\u00f0 sama. \u00dea\u00f0 er bara andv\u00edsindahyggja.<\/p>\n<p>\u00deetta minnir mig \u00e1 sj\u00f3nvarps\u00fe\u00e1tt sem \u00e9g soga\u00f0ist inn \u00ed \u00e1 \u00f3vart einu sinni. \u00dear var fylgst me\u00f0 tveimur s.k. &#8220;flat-earthers&#8221; sem vorum b\u00fanir a\u00f0 finna upp \u00e1 \u00fea\u00f0 snjallr\u00e6\u00f0i a\u00f0 nota leisergeisla til a\u00f0 s\u00fdna endanlega fram \u00e1 \u00fea\u00f0 a\u00f0 j\u00f6r\u00f0in v\u00e6ri fl\u00f6t (\u00feeim datt ekki \u00ed hug a\u00f0 nokkur haf\u00f0i gert \u00feetta \u00e1\u00f0ur). \u00cd lok \u00fe\u00e1ttarins framkv\u00e6ma \u00feeir ranns\u00f3knina s\u00fdna og ni\u00f0ursta\u00f0an er au\u00f0vita\u00f0 n\u00e1kv\u00e6mlega s\u00fa sama og \u00f6ll \u00feau skipti sem h\u00fan hefur veri\u00f0 ger\u00f0 \u00e1\u00f0ur &#8211; j\u00f6r\u00f0in er hn\u00f6ttur. \u00deeirra vi\u00f0br\u00f6g\u00f0: Hmm&#8230; \u00dea\u00f0 hl\u00fdtur a\u00f0 vera eitthva\u00f0 a\u00f0 m\u00e6lit\u00e6kjunum okkar. Vi\u00f0br\u00f6g\u00f0 sumra vi\u00f0m\u00e6lenda \u00ed Torginu (\u00fe.\u00e1.m. Inga S\u00e6land) voru \u00e1 s\u00f6mu lei\u00f0: h\u00e9r eru komnar tilteknar ranns\u00f3knarni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur sem eru samhlj\u00f3\u00f0a fyrri ranns\u00f3knum, en \u00fea\u00f0 hl\u00fdtur a\u00f0 vera eitthva\u00f0 galla\u00f0 vi\u00f0 \u00feessa ranns\u00f3kn. \u00deetta virkar ekki svona.<\/p>\n<p><strong>Hver er vandinn?<\/strong><br \/>\n<a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/evil-algie.png?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright size-medium wp-image-1518\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/evil-algie.png?resize=300%2C215&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"215\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/evil-algie.png?resize=300%2C215&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/evil-algie.png?resize=1024%2C735&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/evil-algie.png?resize=768%2C551&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/evil-algie.png?resize=1536%2C1102&amp;ssl=1 1536w, https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/evil-algie.png?w=1992&amp;ssl=1 1992w, https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/evil-algie.png?w=1280&amp;ssl=1 1280w, https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/evil-algie.png?w=1920&amp;ssl=1 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>\u00dea\u00f0 er margt \u00e1hugavert \u00ed umr\u00e6\u00f0unni um snjalls\u00edma- og samf\u00e9lagsmi\u00f0lab\u00f6nn. \u00dea\u00f0 vir\u00f0ist vera fullkomlega \u00f3lj\u00f3st og algj\u00f6r \u00f3s\u00e1tt um e\u00f0li vandans sem sl\u00edk b\u00f6nn eiga a\u00f0 leysa. Ennfremur er l\u00edti\u00f0 gert til a\u00f0 reyna a\u00f0 sk\u00fdra umr\u00e6\u00f0una. F\u00f3lk vir\u00f0ist telja a\u00f0 \u00fea\u00f0 viti um hva\u00f0 er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00fer\u00e1tt fyrir \u00f3sk\u00fdrleika. \u00c1 Torginu var \u00fdmist tala\u00f0 um a\u00f0 snjallt\u00e6kin sj\u00e1lf v\u00e6ru vandam\u00e1li\u00f0 e\u00f0a a\u00f0 samf\u00e9lagsmi\u00f0lar v\u00e6ru vandam\u00e1li\u00f0. En \u00feegar virkilega \u00feurfti a\u00f0 kafa d\u00fdpra kom \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 \u00fea\u00f0 var hvorki snjalls\u00edmarnir n\u00e9 samf\u00e9lagsmi\u00f0larnir sem v\u00e6ru vandam\u00e1li\u00f0, heldur algr\u00edmin illskeyttu sem eru s\u00f6g\u00f0 stj\u00f3rna okkur eins og leikbr\u00fa\u00f0ur.<\/p>\n<p>Fjandsemin gagnvart algr\u00edmunum kom sk\u00fdrast \u00ed lj\u00f3s eftir a\u00f0 vi\u00f0 sem s\u00e1tum \u00e1 \u00e1horfendap\u00f6llunum vorum spur\u00f0 hvort vi\u00f0 teldum a\u00f0 \u00e6tti a\u00f0 setja 15 \u00e1ra aldurstakmark \u00e1 samf\u00e9lagsmi\u00f0la. \u00c9g var hikandi en \u00e1 endanum svara\u00f0i \u00e9g j\u00e1tandi. Sem prinsipp er erfitt a\u00f0 r\u00f6ksty\u00f0ja \u00fea\u00f0 a\u00f0 f\u00f3lk innan 15 \u00e1ra, mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 st\u00f6\u00f0una \u00ed dag, hafi \u00f3heftan a\u00f0gang a\u00f0 samf\u00e9lagsmi\u00f0lum. Hins vegar, \u00fearf a\u00f0 taka \u00feessa umr\u00e6\u00f0u lengra: hva\u00f0 eru &#8220;samf\u00e9lagsmi\u00f0lar&#8221; \u00ed \u00feessu samhengi, hvernig \u00e1 a\u00f0 takmarka a\u00f0gengi, hvernig \u00e1 a\u00f0 breg\u00f0ast vi\u00f0 \u00feegar n\u00faverandi a\u00f0st\u00e6\u00f0ur breytast, o.s.frv.?<\/p>\n<p>\u00cd umr\u00e6\u00f0um eftir \u00feessa \u00f3formlegu \u00f6rk\u00f6nnun komu nokkrir gestir inn \u00e1 fyrstu spurninguna, \u00fe.e. hva\u00f0 erum vi\u00f0 a\u00f0 meina \u00feegar vi\u00f0 segjum &#8220;samf\u00e9lagsmi\u00f0lar&#8221; \u00ed \u00feessu samhengi? \u00dea\u00f0 l\u00e1 ekki \u00e1 sv\u00f6rum &#8211; &#8220;vondu&#8221; samf\u00e9lagsmi\u00f0larnir eru \u00feeir sem hvetja til d\u00f3mskruns (e. doom scrolling), \u00fe.e. a\u00f0 skruna endalaust, \u00e1n s\u00fdnilegs tilgangs, og taka bara vi\u00f0 \u00fev\u00ed sem mi\u00f0illinn otar a\u00f0 okkur. \u00dea\u00f0 hj\u00e1lpar okkur vissulega a\u00f0 afmarka svol\u00edti\u00f0 vandann: TikTok er auglj\u00f3slega &#8220;vondur&#8221; samf\u00e9lagsmi\u00f0ill me\u00f0an a\u00f0 umr\u00e6\u00f0ukerfi V\u00edsis er \u00fea\u00f0 ekki; Facebook er &#8220;vondur&#8221; mi\u00f0ill me\u00f0an blog.is er \u00fea\u00f0 ekki. \u00de\u00e1 sk\u00fdrist l\u00edka hvar f\u00f3lk telur raunverulega vandann liggja. \u00dea\u00f0 eru ekki samf\u00e9lagsmi\u00f0larnir sem sl\u00edkir heldur eru \u00fea\u00f0 algr\u00edmin sem safna g\u00f6gnum um notandann og ota a\u00f0 honum efni sem l\u00edklegast er til a\u00f0 f\u00e1 hann til a\u00f0 halda \u00e1fram a\u00f0 d\u00f3mskruna, og \u00fear me\u00f0 sj\u00e1 og smella \u00e1 fleiri augl\u00fdsingar og skapa \u00feannig tekjur fyrir \u00feann sem rekur mi\u00f0ilinn.<\/p>\n<p>\u00deetta er \u00fea\u00f0 sem sumir vilja meina a\u00f0 lei\u00f0i til f\u00edknar \u00e1 bor\u00f0 vi\u00f0 \u00e1netjun sterkra eiturefna \u00e1 eins og k\u00f3ka\u00edn. Algr\u00edmin eru s\u00f6g\u00f0 vera s\u00e9rstaklega \u00fer\u00f3u\u00f0 til \u00feess a\u00f0 stu\u00f0la a\u00f0 sl\u00edkri mi\u00f0laneyslu og vi\u00f0 notendur erum gj\u00f6rsamlega berskj\u00f6ldu\u00f0 gagnvart \u00feessu. \u00dea\u00f0 er ekki, og m\u00e1 a\u00f0 mestu \u00feakka l\u00f6ggj\u00f6f Evr\u00f3pusambandsins fyrir. Skv. l\u00f6gum ESB (GDPR og DSA) ver\u00f0a samf\u00e9lagsmi\u00f0lar a\u00f0 tryggja a\u00f0 notendur geti haft \u00e1hrif \u00e1:<\/p>\n<ul>\n<li>hva\u00f0a g\u00f6gnum er safna\u00f0 um einstaka notendur<\/li>\n<li>hvernig \u00feau g\u00f6gn eru notu\u00f0 til a\u00f0 pers\u00f3numi\u00f0a uppl\u00fdsingafl\u00e6\u00f0i \u00e1 mi\u00f0linum<\/li>\n<li>hva\u00f0a einstakar augl\u00fdsingar\/efni birtast notendum<\/li>\n<li>og fleira.<\/li>\n<\/ul>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright size-thumbnail wp-image-1519\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rule-of-law-human-rights-in-EU-150x150.jpg?resize=150%2C150&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"150\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rule-of-law-human-rights-in-EU.jpg?resize=150%2C150&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rule-of-law-human-rights-in-EU.jpg?resize=144%2C144&amp;ssl=1 144w, https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rule-of-law-human-rights-in-EU.jpg?zoom=2&amp;resize=150%2C150&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Rule-of-law-human-rights-in-EU.jpg?zoom=3&amp;resize=150%2C150&amp;ssl=1 450w\" sizes=\"auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/>Me\u00f0 \u00feessu m\u00f3ti er tryggt a\u00f0 algr\u00edm sem st\u00fdra uppl\u00fdsingafl\u00e6\u00f0i til einstakra notenda byggja ekki \u00e1 einhli\u00f0a gagna\u00f6flun. Frekar m\u00e1 l\u00edta \u00e1 algr\u00edmin sem eins konar samtal sem notandi \u00e1 vi\u00f0 samf\u00e9lagsmi\u00f0lana um hva\u00f0a efni hann sam\u00feykkir a\u00f0 f\u00e1 \u00ed sitt uppl\u00fdsingafl\u00e6\u00f0i. Hins vegar er samtali\u00f0 sj\u00e1lft ekki mj\u00f6g lj\u00f3st, og reyndar gera samf\u00e9lagsmi\u00f0larnir allt sem \u00feeir geta til a\u00f0 fela samtali\u00f0 fr\u00e1 notendum. T.d. eru samf\u00e9lagsmi\u00f0lar skylda\u00f0ir til a\u00f0 f\u00e1 sam\u00feykki notanda fyrir pers\u00f3numi\u00f0a\u00f0ri uppl\u00fdsingami\u00f0lun \u00e1\u00f0ur en sl\u00edk mi\u00f0lun hefst. F\u00e6stir spyrja hins vegar hvort notandi sam\u00feykki \u00fev\u00ed a\u00f0 mi\u00f0illinn safni g\u00f6gnum til a\u00f0 ota a\u00f0 honum efni byggt \u00e1 fyrri netheg\u00f0un. Heldur er spurt hvort notandi vilji f\u00e1 &#8220;augl\u00fdsingar s\u00e9rsni\u00f0nar a\u00f0 \u00e1hugasvi\u00f0i notanda&#8221; og hva\u00f0 \u00fea\u00f0 raunverulega felur \u00ed s\u00e9r er svo fali\u00f0 \u00ed sm\u00e1u letri. \u00dea\u00f0 getur hlj\u00f3ma\u00f0 eins og g\u00f3\u00f0ur d\u00edll &#8211; smella \u00e1 &#8220;j\u00e1&#8221; og \u00fe\u00e1 er \u00e9g laus vi\u00f0 allar augl\u00fdsingar sem eiga ekki erindi vi\u00f0 mig s\u00e9rstaklega. Raunin er a\u00f0 me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 sam\u00feykkja sl\u00edkt er notandinn a\u00f0 gefa heimild til \u00f6flun pers\u00f3nulegra gagna og a\u00f0 \u00feau ver\u00f0i notu\u00f0 til a\u00f0 ota a\u00f0 honum \u00f3umbe\u00f0nu efni sem er s\u00e9rstaklega sni\u00f0i\u00f0 a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 fanga athygli hans. Eftir \u00fea\u00f0 eru \u00f6ll smell, l\u00e6k e\u00f0a deilingar skr\u00e1\u00f0ar sem bei\u00f0ni um a\u00f0 f\u00e1 meira af sl\u00edku efni.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er fleira sem l\u00f6g ESB skylda samf\u00e9lagsmi\u00f0la til a\u00f0 bj\u00f3\u00f0a upp. T.d. ver\u00f0a samf\u00e9lagsmi\u00f0la a\u00f0 bj\u00f3\u00f0a notendum upp \u00e1 m\u00f6guleika til a\u00f0 hafna einst\u00f6kum augl\u00fdsingum e\u00f0a \u00f6\u00f0rum \u00f3umbe\u00f0num f\u00e6rslum. \u00c1 Facebook birtist \u00feetta \u00feegar smellt er \u00e1 &#8220;&#8230;&#8221; vi\u00f0 einstaka f\u00e6rslu &#8211; einn valm\u00f6guleikinn sem birtist er &#8220;Fela innlegg&#8221;. \u00deessi a\u00f0ger\u00f0 er ekki bara \u00e6tlu\u00f0 a\u00f0 ey\u00f0a tiltekinni f\u00e6rslu \u00far uppl\u00fdsingafl\u00e6\u00f0i notanda heldur \u00e1 \u00fea\u00f0 a\u00f0 skr\u00e1st \u00ed pers\u00f3nug\u00f6gn notanda a\u00f0 hann hafnar efni af \u00feessu tagi. Sumir samf\u00e9lagsmi\u00f0lar bj\u00f3\u00f0a upp \u00e1 fleiri valm\u00f6guleika, t.d. \u00e1 Facebook er h\u00e6gt a\u00f0 ganga lengra og hafna \u00f6llu efni fr\u00e1 tilteknum augl\u00fdsanda e\u00f0a a\u00f0ila.<\/p>\n<p>Notendur samf\u00e9lagsmi\u00f0la eru \u00fev\u00ed ekki viljalausar leikbr\u00fa\u00f0ur \u00ed h\u00f6ndum algr\u00edmanna. Notendur eru alltaf \u00ed virku samtali vi\u00f0 algr\u00edmin sem st\u00fdra uppl\u00fdsingafl\u00e6\u00f0i \u00feeirra. Me\u00f0 tilteknum a\u00f0ger\u00f0um, e\u00f0a jafnvel a\u00f0ger\u00f0aleysi, gefa \u00feeir merki um hva\u00f0a uppl\u00fdsingar h\u00f6f\u00f0a til \u00feeirra og hva\u00f0 ekki. A\u00f0 m\u00ednu mati er vandinn sem um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00fev\u00ed ekki snjallt\u00e6kin sem sl\u00edk, ekki samf\u00e9lagsmi\u00f0larnir og ekki algr\u00edmin. Vandinn er a\u00f0 f\u00f3lk gerir s\u00e9r ekki grein fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 algr\u00edmin eru sameiginleg afur\u00f0 notanda og samf\u00e9lagsmi\u00f0ils og a\u00f0 notandinn hefur \u00fdmis t\u00f3l sem gerir honum kleift a\u00f0 stj\u00f3rna \u00fer\u00f3un hans pers\u00f3nulegs algr\u00edms. A\u00f0 m\u00ednu mati er \u00fe\u00e1 auglj\u00f3st a\u00f0 vandinn er ekki \u00feess e\u00f0lis a\u00f0 hann ver\u00f0i leystur me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 takmarka a\u00f0gengi a\u00f0 tiltekinni t\u00e6kni, heldur er \u00fe\u00f6rf \u00e1 fr\u00e6\u00f0slu.<\/p>\n<p>Frekari uppl\u00fdsingar um \u00feessi m\u00e1l munu birtast \u00ed grein um langt\u00edmaranns\u00f3kn sem \u00e9g hef unni\u00f0 \u00e1 eigin samf\u00e9lagsmi\u00f0lanotkun sem \u00e9g hef veri\u00f0 allt of lengi a\u00f0 koma fr\u00e1 m\u00e9r. Kannski ver\u00f0ur \u00feessi umr\u00e6\u00f0a til a\u00f0 \u00fdta \u00e1 eftir m\u00e9r a\u00f0 kl\u00e1ra \u00fe\u00e1 hana. \u00deeir sem vilja undirb\u00faa sig fyrir lestur hennar geta g\u00fagla\u00f0 &#8220;algorithmic agency&#8221;, &#8220;algorithmic resistance&#8221; og &#8220;uses and gratifications theory&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Hvar er uppl\u00fdsta umr\u00e6\u00f0an?<\/strong><br \/>\n<img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-1520\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/halda-ro.jpeg?resize=216%2C300&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"216\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/halda-ro.jpeg?resize=216%2C300&amp;ssl=1 216w, https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/halda-ro.jpeg?w=277&amp;ssl=1 277w\" sizes=\"auto, (max-width: 216px) 100vw, 216px\" \/>\u00c9g hef\u00f0i vilja\u00f0 sj\u00e1 betur uppl\u00fdsta umr\u00e6\u00f0u \u00e1 Torginu. \u00dea\u00f0 var f\u00ednt a\u00f0 heyra reynslus\u00f6gurnar og mismunandi \u00e1lit en fr\u00e6\u00f0ilegi grunnurinn var ekki n\u00e6gur a\u00f0 m\u00ednu mati. \u00dea\u00f0 var svol\u00edti\u00f0 hlaupi\u00f0 yfir \u00feau fr\u00e6\u00f0ilegu innlegg sem voru og \u00feau of au\u00f0veldlega s\u00f3pu\u00f0 til hli\u00f0ar. M\u00e9r fannst framlag Gunnars Helga mj\u00f6g r\u00fdrt og veit \u00ed raun ekki hva\u00f0 hann var a\u00f0 gera \u00fearna yfirh\u00f6fu\u00f0 &#8211; anna\u00f0 en a\u00f0 sty\u00f0ja enn r\u00fdrara framlag Ingu S\u00e6lands. \u00dea\u00f0 hef\u00f0i vel m\u00e1tt skipta honum \u00fat fyrir a\u00f0ila sem hef\u00f0i geta\u00f0 veri\u00f0 \u00f6flugri m\u00e1lsvari fr\u00e6\u00f0asamf\u00e9lagsins, t.d. Sv\u00f6vu P\u00e9tursd. e\u00f0a \u00de\u00f3rhildi Halld\u00f3rsd. sem hef\u00f0u vel m\u00e1tt koma meira inn \u00ed samtali\u00f0.<\/p>\n<p>Eins og \u00e9g hef reifa\u00f0 h\u00e9r er t\u00f6luvert af vel grundu\u00f0u fr\u00e6\u00f0ilegu efni sem \u00fearf a\u00f0 rata \u00ed \u00feessa umr\u00e6\u00f0u. Ranns\u00f3knir Sv\u00f6vu, \u00de\u00f3rhildar og Netv\u00edss (sem Sk\u00fali Bragi Geirdal var \u00ed forsvari fyrir) s\u00fdna a\u00f0 vi\u00f0 \u00e1 \u00cdslandi erum \u00ed samb\u00e6rilegri st\u00f6\u00f0u og \u00f6nnur l\u00f6nd og a\u00f0 \u00fe\u00e6r ranns\u00f3knir sem hafa veri\u00f0 ger\u00f0ar erlendis og \u00e1 al\u00fej\u00f3\u00f0legum vettvangi n\u00fdtast til a\u00f0 \u00e1tta okkur betur \u00e1 henni. \u00deetta \u00feurfum vi\u00f0 a\u00f0 liggja yfir til a\u00f0 greina betur hver vandinn er sem vi\u00f0 erum a\u00f0 reyna a\u00f0 takast \u00e1 vi\u00f0 og hva\u00f0a lei\u00f0ir er best a\u00f0 fara. Umr\u00e6\u00f0an \u00e1 Torginu s\u00fdndi a\u00f0 \u00fe\u00e6r till\u00f6gur til a\u00f0ger\u00f0a sem hafa veri\u00f0 lag\u00f0ar fram byggjast \u00e1 n\u00e1nast engri greiningarvinnu og flj\u00f3tf\u00e6rnislegum vi\u00f0br\u00f6g\u00f0um. Vi\u00f0 getum gert betur.<\/p>\n<p>K\u00e1ri Einarsson, sem var fulltr\u00fai unga f\u00f3lksins \u00e1 pallbor\u00f0inu, kom mj\u00f6g sterkt inn me\u00f0 s\u00edna reynslu og skynsemisr\u00f6dd \u00far innsta hring. S\u00e9rstaklega voru lokaor\u00f0in hans um a\u00f0 slaka \u00e1 &#8220;f\u00edknitalinu&#8221; mj\u00f6g \u00fe\u00f6rf \u00e1minning. Hann benti \u00e1 a\u00f0 \u00fe\u00f3tt um sl\u00e6man vana s\u00e9 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00fe\u00e1 s\u00e9 fulllangt gengi\u00f0 a\u00f0 l\u00edkja snjalls\u00edmanotkun vi\u00f0 neyslu har\u00f0ra f\u00edkniefna. Hann l\u00fdsti l\u00edka eigin reynslu af \u00fev\u00ed hvernig t\u00e6kjanotkunin \u00fdkti ADHD einkenni hans. Hins vegar, \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 kalla eftir bo\u00f0um og b\u00f6nnum, t\u00f3k hann m\u00e1lin \u00ed eigin hendur. Hann fann lei\u00f0ir til a\u00f0 draga \u00far s\u00ednum skj\u00e1t\u00edma og byrja\u00f0i a\u00f0 mi\u00f0la \u00feeirri \u00feekkingu til annarra \u00e1 TikTok, \u00fear sem myndb\u00f6nd hans hafa fengi\u00f0 miki\u00f0 \u00e1horf. \u00deessi n\u00e1lgun K\u00e1ra undirstrikar einmitt \u00fea\u00f0 sem vanta\u00f0i svo \u00ed \u00feessa umr\u00e6\u00f0u: a\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00fearf a\u00f0 kenna f\u00f3lki (ekki bara ungu f\u00f3lki) a\u00f0 vera me\u00f0vita\u00f0 um t\u00e6knina sem \u00fea\u00f0 er a\u00f0 nota og hvernig \u00fea\u00f0 notar hana.<\/p>\n<p><strong>Nokkrar till\u00f6gur um n\u00e6stu skref<\/strong><br \/>\nUmr\u00e6\u00f0an \u00ed Torginu s\u00fdndu hvernig tilfinningar og sta\u00f0reyndir geta togast \u00e1 \u00feegar ekki er gengi\u00f0 n\u00e6gilega skipulega til verks \u00ed svona m\u00e1lum. \u00dea\u00f0 er au\u00f0velt a\u00f0 st\u00edga fast ni\u00f0ur me\u00f0 b\u00f6nnum. Reynslan s\u00fdnir \u00fe\u00f3 a\u00f0 sl\u00edkar skyndilausnir n\u00e6gja aldrei til a\u00f0 takast \u00e1 vi\u00f0 fl\u00f3kin vanda eins og h\u00e9r er um a\u00f0 r\u00e6\u00f0a.<\/p>\n<p>Mikilv\u00e6gast er a\u00f0 gera ekki \u00feau mist\u00f6k a\u00f0 ganga ekki \u00fat fr\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 ekkert s\u00e9 h\u00e6gt a\u00f0 gera \u00feegar vi\u00f0 h\u00f6fum ekki enn sko\u00f0a\u00f0 og meti\u00f0 af alv\u00f6ru hva\u00f0 er h\u00e6gt a\u00f0 gera. Eins og \u00e9g hef bent \u00e1 er mj\u00f6g \u00f3lj\u00f3st \u00ed \u00feeirri umr\u00e6\u00f0u sem n\u00fa \u00e1 s\u00e9r sta\u00f0 hver raunverulegi vandinn er. \u00dea\u00f0 vantar meiri \u00feekkingu og alla greiningarvinnu til a\u00f0 afmarka vel og sk\u00fdra \u00ed hverju vandinn felst sem \u00e6tlunin er a\u00f0 takast \u00e1 vi\u00f0. \u00dev\u00ed \u00fearf fyrst a\u00f0:<\/p>\n<p><em>1. Byggjum \u00e1kv\u00f6r\u00f0unart\u00f6ku \u00e1 g\u00f6gnum, ekki \u00f3tta<\/em><br \/>\nKynnum okkur vel fr\u00e6\u00f0in: Horfum til \u00feeirra ranns\u00f3kna sem hafa veri\u00f0 ger\u00f0ar, b\u00e6\u00f0i erlendar og innlendar. Ni\u00f0urst\u00f6\u00f0urnar eru nokku\u00f0 afgerandi: b\u00f6nn sem hafa veri\u00f0 r\u00e6dd skila ekki \u00feeim \u00e1rangri sem s\u00f3st er eftir. Punktur.<\/p>\n<p>M\u00e6lum \u00e1rangur: Ef sk\u00f3lar velja a\u00f0 innlei\u00f0a s\u00edmafr\u00ed, e\u00f0a hva\u00f0 sem vi\u00f0 viljum kalla b\u00f6nnin, \u00fearf a\u00f0 vera sk\u00fdrt hver tilgangurinn er og hvernig \u00e1rangurinn ver\u00f0ur metinn. \u00deetta \u00fearf a\u00f0 vera \u00e1 hreinu \u00e1\u00f0ur en gripi\u00f0 er til a\u00f0ger\u00f0a. \u00dea\u00f0 er ekkert gildi \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 st\u00f6kkva til og svo spyrja bara um eitthva\u00f0 \u00e1 eftir \u00ed \u00feeirri von a\u00f0 geta fundi\u00f0 eitthva\u00f0 j\u00e1kv\u00e6tt, eins og allt of oft er gert.<\/p>\n<p><em>2. Eflum t\u00e6kni- og mi\u00f0lal\u00e6si \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 n\u00fat\u00edma- (jafnvel framt\u00ed\u00f0ar-) \u00fearfir.<\/em><br \/>\nGerum t\u00e6knina skiljanlega: Notendur t\u00e6kni, hvort sem um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a samf\u00e9lagsmi\u00f0la e\u00f0a gervigreind, ver\u00f0a a\u00f0 skilja hvernig h\u00fan virkar. T\u00e6knilegt umhverfi einstaklinga er sjaldnast \u00fer\u00fdst upp \u00e1 \u00fe\u00e1, heldur er \u00fea\u00f0 afur\u00f0 samskipta sem \u00feeir eiga vi\u00f0 algr\u00edm, gervigreind og \u00e1l\u00edka. Mi\u00f0la- og t\u00e6knil\u00e6si hefur ekki fylgt \u00feeirri \u00fer\u00f3un sem hefur \u00e1tt s\u00e9r sta\u00f0 undanfarin \u00e1r. \u00dea\u00f0 \u00fearf a\u00f0 endursko\u00f0a hva\u00f0 og hvernig er kennt undir formerkjum \u00feessara greina.<\/p>\n<p>Lj\u00f3st er a\u00f0 t\u00e6knilegi veruleiki okkar allra er a\u00f0 breytast mj\u00f6g \u00f6rt. Allt er a\u00f0 ver\u00f0a pers\u00f3numi\u00f0a\u00f0ra (sem felur \u00ed s\u00e9r a\u00f0 t\u00e6knin \u00feurfi g\u00f6gn um okkur), gervigreindin er \u00ed hra\u00f0ri \u00fer\u00f3un og \u00fatbrei\u00f0slu og t\u00e6knibreytingar almennt \u00f6rari en \u00e1\u00f0ur. Vi\u00f0 \u00feurfum a\u00f0 tryggja a\u00f0 s\u00fa fr\u00e6\u00f0sla sem \u00e6tlu\u00f0 er a\u00f0 efla mi\u00f0la- og t\u00e6knil\u00e6si \u00fer\u00f3ist \u00ed takt vi\u00f0 \u00feessar breytingar. Umr\u00e6\u00f0an um samf\u00e9lagsmi\u00f0la \u00ed dag gefur sterkt til kynna a\u00f0 notendur \u00feeirra hafi afskaplega takmarka\u00f0a \u00feekkingu \u00e1 \u00fev\u00ed hvernig \u00feeir virka og hvernig \u00feeir geta\/eiga a\u00f0 haga samskiptum s\u00ednum vi\u00f0 \u00fe\u00e1. Eins er me\u00f0 gervigreind &#8211; almenn umr\u00e6\u00f0a um hana er afar illa uppl\u00fdst og v\u00e6ntingar oft \u00ed engu samr\u00e6mi vi\u00f0 raunverulega getu e\u00f0a virkni t\u00e6kninnar.<\/p>\n<p><em>3. Valdaefling frekar en f\u00f3rnarlambsv\u00e6\u00f0ing.<\/em><br \/>\nEins og K\u00e1ri Einarsson benti \u00e1, \u00fe\u00e1 \u00feurfum vi\u00f0 a\u00f0 slaka \u00e1 f\u00edknitalinu og byrja a\u00f0 r\u00e6\u00f0a um me\u00f0vita\u00f0a notkun. K\u00e1ri hefur s\u00fdnt \u00fea\u00f0 \u00ed verki a\u00f0 me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 leitast vi\u00f0 a\u00f0 auka skilning okkar \u00e1 eigin heg\u00f0un og t\u00e6knina geta einstaklingar n\u00e1\u00f0 g\u00f3\u00f0ri stj\u00f3rn \u00e1 s\u00ednum t\u00e6knilega veruleika \u00e1n \u00feess a\u00f0 ver\u00f0a fyrir f\u00e9lagslegri \u00fatilokun. A\u00f0 halda \u00fev\u00ed st\u00f6\u00f0ugt fram a\u00f0 samf\u00e9lalgsmi\u00f0lanotendur s\u00e9u f\u00f3rnarl\u00f6mb illskeytrar t\u00e6kni sem r\u00e6nir \u00feeim \u00f6llum sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0um vilja hj\u00e1lpar engum a\u00f0 tileinka s\u00e9r \u00fe\u00e6r venjur sem gera \u00feeim kleift a\u00f0 taka stj\u00f3rnina \u00ed eigin hendur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>R\u00fdnt \u00ed gj\u00e1na \u00e1 milli ranns\u00f3kna og tilfinningalegra\/p\u00f3lit\u00edskra vi\u00f0brag\u00f0a \u00ed Torginu \u00e1 R\u00daV TL;DR &#8211; Hvers vegna kallar stj\u00f3rnm\u00e1laf\u00f3lk eftir lausnum sem v\u00edsindin segja a\u00f0 virki ekki? \u00cd \u00fe\u00e6ttinum Torginu 10. febr\u00faar 2026 m\u00e6ttust fr\u00e6\u00f0in og stafr\u00e6nt pan\u00edk almennings. Umr\u00e6\u00f0ur &hellip; <a href=\"https:\/\/www.education4site.org\/blog\/2026\/handan-vid-skyndilausnir-skynsemi-skrun-og-visindaleg-vinnubrogd\/\">Continue reading <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"nf_dc_page":"","_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[3,6,8,1],"tags":[],"class_list":["post-1514","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-education","category-icts","category-internet","category-uncategorized"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p22Btc-oq","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.education4site.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1514","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.education4site.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.education4site.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.education4site.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.education4site.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1514"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.education4site.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1514\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1528,"href":"https:\/\/www.education4site.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1514\/revisions\/1528"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.education4site.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1514"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.education4site.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1514"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.education4site.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1514"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}