{"id":1582,"date":"2026-11-09T05:33:57","date_gmt":"2026-11-09T11:33:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.education4site.org\/blog\/?p=1582"},"modified":"2026-11-09T05:33:57","modified_gmt":"2026-11-09T11:33:57","slug":"gervigreindarlaesi-vs-ad-kunna-a-gervigreind","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.education4site.org\/blog\/2026\/gervigreindarlaesi-vs-ad-kunna-a-gervigreind\/","title":{"rendered":"Gervigreindarl\u00e6si vs. a\u00f0 kunna \u00e1 gervigreind"},"content":{"rendered":"<p style=\"padding-left: 40px;\"><em><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/gervigreindarlaesisskuld.png?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright size-medium wp-image-1585\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/gervigreindarlaesisskuld.png?resize=300%2C200&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/gervigreindarlaesisskuld.png?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/gervigreindarlaesisskuld.png?resize=1024%2C683&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/gervigreindarlaesisskuld.png?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/gervigreindarlaesisskuld.png?w=1535&amp;ssl=1 1535w, https:\/\/i0.wp.com\/www.education4site.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/gervigreindarlaesisskuld.png?w=1280&amp;ssl=1 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>&#8220;&#8230;l\u00edklegt megi teljast a\u00f0 fj\u00f6ldi kennara \u00e1 landinu sem telur sig b\u00faa yfir nokku\u00f0 g\u00f3\u00f0um skilningi \u00e1 gervigreind, og spunagreind s\u00e9rstaklega, eftir a\u00f0 hafa fengi\u00f0 a\u00f0gang og fr\u00e6\u00f0slu sem enda\u00f0i fyrir a\u00f0eins um h\u00e1lfu \u00e1ri, er \u00ed dag illa uppl\u00fdst um \u00fe\u00e1 spunagreind sem nemendur \u00feeirra eru a\u00f0 nota.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Spunagreind, s\u00fa tegund gervigreindar sem flestir nota dagslega: ChatGPT, Google Gemini, Claude og CoPilot, hefur \u00e1 sk\u00f6mmum t\u00edma n\u00e1\u00f0 \u00fatbrei\u00f0slu sem er me\u00f0 eind\u00e6mum. Engin t\u00e6kni \u00ed s\u00f6gu mannkyns hefur brei\u00f0st \u00fat me\u00f0 \u00e1l\u00edka hra\u00f0a. N\u00fa er svo komi\u00f0 a\u00f0 spunagreind \u00feykir sj\u00e1lfsagt t\u00f3l \u00ed m\u00f6rgum st\u00f6rfum og hafa \u00fev\u00ed margir fengi\u00f0 a\u00f0gang a\u00f0 einhverri sl\u00edkri t\u00e6kni \u00ed gegnum s\u00edna vinnu. Sem d\u00e6mi hefur starfsf\u00f3lk og fr\u00e6\u00f0af\u00f3lk H\u00cd a\u00f0gang a\u00f0 CoPilot, kennarar grunnsk\u00f3la Reykjav\u00edkur hafa a\u00f0gang a\u00f0 Google Gemini. \u00cd m\u00f6rgum tilvikum fylgir einhver fr\u00e6\u00f0sla um notkun \u00feessarar t\u00e6kni en sumir kj\u00f3sa a\u00f0 l\u00e6ra \u00ed gegnum fikt.<\/p>\n<p>Margir hafa n\u00e1\u00f0 g\u00f3\u00f0um t\u00f6kum \u00e1 spunagreind og geta n\u00fdtt hana \u00e1 \u00e1byrgan h\u00e1tt \u00ed fj\u00f6lbreyttum verkefnum. Telst \u00fea\u00f0 f\u00f3lk \u00fe\u00e1 vera <a href=\"https:\/\/gervigreindfyrirkennara.is\/\">gervigreindarl\u00e6st<\/a>? Ekki endilega. Gervigreindarl\u00e6si felst me\u00f0al annars \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 skilja hvernig spunagreind vinnur og hvernig h\u00fan getur n\u00fdst vi\u00f0 \u00f3l\u00edkar a\u00f0st\u00e6\u00f0ur. \u00datg\u00e1fur sem kennarar f\u00e1 a\u00f0gang a\u00f0 \u00ed gegnum sk\u00f3la s\u00edna hafa oftast a\u00f0ra eiginleika en \u00fe\u00e6r spunagreindir sem nemendur og a\u00f0rir geta n\u00e1lgast \u00f3keypis e\u00f0a gegn gjaldi utan sk\u00f3laumhverfisins. \u00deessi munur getur fari\u00f0 fram hj\u00e1 kennara sem \u00feekkir spunagreind fyrst og fremst af eigin reynslu \u00ed starfi. Hluti af gervigreindarl\u00e6si kennara er \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00e1tta sig \u00e1 hva\u00f0a m\u00f6guleika \u00feeir sj\u00e1lfir og nemendur \u00feeirra hafa og meta hva\u00f0a \u00fe\u00fd\u00f0ingu munurinn hefur fyrir kennslu, n\u00e1m og n\u00e1msmat.<\/p>\n<p><!--more-->\u00cd m\u00f6rgum tilvikum \u00feegar f\u00f3lk hefur a\u00f0gengi a\u00f0 spunagreind \u00ed gegnum vinnu s\u00edna er s\u00e1 a\u00f0gangur takmarka\u00f0ur a\u00f0 einhverju leyti til a\u00f0 tryggja a\u00f0 notkun samr\u00e6mist reglum um pers\u00f3nuvernd, gagna\u00f6ryggi, h\u00f6fundar\u00e9tt og fleira. Kennari sem hefur a\u00f0gang a\u00f0 Google Gemini \u00ed gegnum Google Classroom kerfi sk\u00f3la s\u00edns notar til d\u00e6mis \u00fatg\u00e1fu af Gemini sem er t\u00f6luvert fr\u00e1brug\u00f0in \u00feeirri \u00fatg\u00e1fu sem almennur notandi me\u00f0 keyptan a\u00f0gang notar. B\u00e6\u00f0i er um a\u00f0 r\u00e6\u00f0a kerfislegar takmarkanir sem tengjast Google Classroom umhverfinu almennt og einstakar takmarkanir sem kerfisstj\u00f3ri getur st\u00fdrt til a\u00f0 tryggja samr\u00e6mi vi\u00f0 pers\u00f3nuverndarstefnu og fleira. Enn sem komi\u00f0 er eru \u00fea\u00f0 a\u00f0eins kennarar sem hafa a\u00f0gang a\u00f0 \u00feessari s\u00e9r\u00fatg\u00e1fu Google Gemini, ekki nemendur. Eins er fari\u00f0 \u00ed H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands, starfsf\u00f3lk og fr\u00e6\u00f0af\u00f3lk hefur a\u00f0gang a\u00f0 s\u00e9rstakri \u00fatg\u00e1fu CoPilot en ekki nemendur.<\/p>\n<p>Vi\u00f0 vitum hins vegar a\u00f0 margir (jafnvel flestir) nemendur allt fr\u00e1 unglingsaldri og upp \u00ed h\u00e1sk\u00f3la eru a\u00f0 n\u00fdta spunagreind \u00ed tengslum vi\u00f0 sitt n\u00e1m og verkefnavinnu (\u00feetta s\u00fdna fj\u00f6ldi ranns\u00f3kna en l\u00edka reynsla kennara \u00e1 \u00f6llum vi\u00f0komandi sk\u00f3lastigum). \u00dear sem \u00feessir nemendur hafa ekki a\u00f0gang a\u00f0 \u00feeirri spunagreind sem kennarar \u00feeirra nota, eru \u00feeir auglj\u00f3slega a\u00f0 n\u00fdta s\u00e9r anna\u00f0. \u00de\u00e1 m\u00e1 eiginlega gefa s\u00e9r a\u00f0 \u00feeir eru a\u00f0 nota \u00fatg\u00e1fur af spunagreind sem almenningur hefur a\u00f0gang a\u00f0, \u00f3keypis e\u00f0a me\u00f0 greiddum a\u00f0gangi. S\u00fa spunagreind kann a\u00f0 hafa allt a\u00f0ra eiginleika og m\u00f6guleika til notkunar en takmarka\u00f0a spunagreindin sem kennari hefur a\u00f0gang a\u00f0 \u00ed gegnum s\u00edna vinnu.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed ekki sj\u00e1lfgefi\u00f0 a\u00f0 kennari sem hefur l\u00e6rt \u00e1 \u00fe\u00e1 spunagreind sem starfssta\u00f0urinn veitir a\u00f0gengi a\u00f0 geri s\u00e9r grein fyrir notkunarm\u00f6guleikum sem nemendur kunna a\u00f0 hafa \u00ed gegnum a\u00f0gang sem \u00feeir hafa sj\u00e1lfir or\u00f0i\u00f0 s\u00e9r \u00fat um. \u00dea\u00f0 er h\u00e9r sem munurinn \u00e1 a\u00f0 vera gervigreindarl\u00e6s og a\u00f0 vera f\u00e6r um a\u00f0 nota gervigreind ver\u00f0ur lj\u00f3s. Gervigreindarl\u00e6s manneskja gerir s\u00e9r grein fyrir m\u00f6guleikum og takm\u00f6rkunum t\u00e6kninnar almennt hverju sinni og \u00e6tti \u00fev\u00ed a\u00f0 hafa g\u00f3\u00f0an skilning \u00e1 muninum \u00e1 &#8220;sinni&#8221; gervigreind og \u00feeirri gervigreind sem a\u00f0rir hafa a\u00f0gang a\u00f0. Manneskjan sem &#8220;kann \u00e1&#8221; \u00fe\u00e1 gervigreind sem h\u00fan hefur a\u00f0gang a\u00f0 en gerir s\u00e9r ekki grein fyrir \u00fev\u00ed sem a\u00f0rar gervigreindir geta framkv\u00e6mt b\u00fdr yfir takm\u00f6rku\u00f0u gervigreindarl\u00e6si.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/menntavisindastofnun.hi.is\/sites\/menntavisindastofnun.hi.is\/files\/2026-10\/Notkun_gervigreindar_i_kennarastarfi_MMS_2026%20%282%29.pdf\">S\u00ed\u00f0astli\u00f0inn vetur (2025-2026) st\u00f3\u00f0 Mi\u00f0st\u00f6\u00f0 menntunar og sk\u00f3la\u00fej\u00f3nustu fyrir \u00fer\u00f3unarverkefni<\/a> \u00fear sem kennarar \u00e1 grunn- og framhaldssk\u00f3lastigi fengu a\u00f0gang a\u00f0 og fr\u00e6\u00f0slu um spunagreind: grunnsk\u00f3lakennarar notu\u00f0u Gemini \u00ed gegnum Google-umhverfi sk\u00f3lanna og framhaldssk\u00f3lakennarar sk\u00f3la\u00fatg\u00e1fu Claude, Claude.edu, fr\u00e1 Anthropic. Verkefninu lauk s\u00ed\u00f0asta ma\u00ed. S\u00ed\u00f0an \u00fe\u00e1 hafa t\u00f6luver\u00f0ar breytingar or\u00f0i\u00f0 \u00e1 \u00feeirri spunagreind sem almennt a\u00f0gengi er a\u00f0 \u00ed gegnum \u00f3keypis e\u00f0a keyptan a\u00f0gang gervigreindarfyrirt\u00e6kja. Svokalla\u00f0 &#8220;agentic AI&#8221; (&#8220;drekar&#8221; \u00e1 \u00edslensku sbr. &#8220;erindrekar&#8221;) er n\u00fa almennur f\u00edtus \u00ed spunagreindum. Breytingar hafa or\u00f0i\u00f0 \u00e1 hvernig spunagreindir vinna me\u00f0 minni um tiltekna notendur, \u00fe.e.a.s. g\u00f6gn sem spunagreindin notar til a\u00f0 s\u00e9rsn\u00ed\u00f0a vinnslu og afur\u00f0ir a\u00f0 tilteknum notanda. N\u00fdlega <a href=\"https:\/\/openai.com\/index\/introducing-gpt-6-1-terra\/\">kynnti OpenAI n\u00fdtt l\u00edkan, GPT 6.1 Terra<\/a>, sem er mun \u00f3l\u00edklegra til a\u00f0 &#8220;ofskynja&#8221;, \u00fe.e. a\u00f0 fara me\u00f0 fleipur e\u00f0a sk\u00e1lda efni, en fyrri l\u00edk\u00f6n e\u00f0a n\u00e6stum 40% \u00f3l\u00edklegri! Allar \u00feessar breytingar, og fleiri sem ekki eru taldar upp h\u00e9r, hafa t\u00f6luver\u00f0 \u00e1hrif \u00e1 virkni og getu spunagreindar. Allar hafa \u00fe\u00e6r veri\u00f0 innleiddar eftir a\u00f0 kennarar fengu s\u00edna fr\u00e6\u00f0slu s\u00ed\u00f0asta vetur. Gervigreindarl\u00e6s kennari er me\u00f0vita\u00f0ur um \u00feessar breytingar og \u00e1hrifin sem \u00fe\u00e6r hafa. S\u00e1 sem kann \u00e1 &#8220;s\u00edna&#8221; spunagreind er \u00fea\u00f0 kannski, kannski ekki.<\/p>\n<p>Spunagreindir eru \u00ed dag margar og nokku\u00f0 \u00f3l\u00edkar me\u00f0 tilliti til virkni og getu og breytingarnar ver\u00f0a enn \u00e1 \u00f3gnarhra\u00f0a. Aflei\u00f0ingin er s\u00fa a\u00f0 l\u00edklegt megi teljast a\u00f0 fj\u00f6ldi kennara \u00e1 landinu sem telur sig b\u00faa yfir nokku\u00f0 g\u00f3\u00f0um skilningi \u00e1 gervigreind, og spunagreind s\u00e9rstaklega, eftir a\u00f0 hafa fengi\u00f0 a\u00f0gang og fr\u00e6\u00f0slu sem enda\u00f0i fyrir a\u00f0eins um h\u00e1lfu \u00e1ri, er \u00ed dag illa uppl\u00fdst um \u00fe\u00e1 spunagreind sem nemendur \u00feeirra eru a\u00f0 nota. \u00deetta hef \u00e9g \u00e1\u00f0ur kalla\u00f0 &#8220;<a href=\"https:\/\/vimeo.com\/1125216193\">gervigreindarl\u00e6sisskuld<\/a>&#8221; sem er \u00e6tla\u00f0 a\u00f0 v\u00edsa til \u00feess mikils fj\u00f6lda f\u00f3lks sem er a\u00f0 n\u00fdta gr\u00ed\u00f0arlega \u00f6fluga t\u00e6kni me\u00f0 a\u00f0eins yfirbor\u00f0slegan skilning \u00e1 henni. A\u00f0 kunna \u00e1 spunagreind gerir kennara kleift a\u00f0 n\u00fdta \u00feau verkf\u00e6ri sem hann hefur a\u00f0gang a\u00f0. Gervigreindarl\u00e6si gerir honum kleift a\u00f0 meta \u00e1hrif gervigreindar og \u00fer\u00f3unar hennar \u00e1 sk\u00f3lastarfi\u00f0 \u00ed heild, allt fr\u00e1 \u00fev\u00ed hvernig nemendur vinna verkefni til \u00feess hvernig sk\u00f3linn metur hva\u00f0 \u00feeir hafa l\u00e6rt.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;&#8230;l\u00edklegt megi teljast a\u00f0 fj\u00f6ldi kennara \u00e1 landinu sem telur sig b\u00faa yfir nokku\u00f0 g\u00f3\u00f0um skilningi \u00e1 gervigreind, og spunagreind s\u00e9rstaklega, eftir a\u00f0 hafa fengi\u00f0 a\u00f0gang og fr\u00e6\u00f0slu sem enda\u00f0i fyrir a\u00f0eins um h\u00e1lfu \u00e1ri, er \u00ed dag illa uppl\u00fdst &hellip; <a href=\"https:\/\/www.education4site.org\/blog\/2026\/gervigreindarlaesi-vs-ad-kunna-a-gervigreind\/\">Continue reading <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"nf_dc_page":"","_exactmetrics_skip_tracking":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_hide_featured_image":false,"_jetpack_featured_image_duplicate_dismissed":0,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"nfd_image_url":"","nfd_onboarding_generated":"","footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[37,30,3,19],"tags":[],"class_list":["post-1582","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ai-literacy","category-artificial-intelligence","category-education","category-future"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p22Btc-pw","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.education4site.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1582","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.education4site.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.education4site.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.education4site.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.education4site.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1582"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.education4site.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1582\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1590,"href":"https:\/\/www.education4site.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1582\/revisions\/1590"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.education4site.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1582"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.education4site.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1582"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.education4site.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1582"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}